Op 20 april j.l. heeft de rechtbank in Amsterdam besloten dat ik een langere gevangenisstraf moet uitzitten, voor de ernstige en laakbare fouten die ik heb gemaakt als directeur van een verslavingskliniek, genaamd Smith and Jones. Naast de vijf jaar gevangenisstraf die mij is opgelegd, is ook besloten dat ik voor de komende tien jaar niet werkzaam mag zijn in de verslavingshulpverlening. Ik ben verantwoordelijk voor mijn handelen en de situatie waarin ik nu zit.

Over tien jaar ben ik 61 jaar, wat betekent dat mijn carrière als verslavingsdeskundige in Nederland voorbij is. Op de website van Smith and Jones, de kliniek die ik heb opgericht, citeerde ik uit de film Apocalypse Now – ‘Everyone gets everything he wants. I wanted a mission, and for my sins, they gave me one.’ – Ik had een haat-liefde verhouding met mijn alter ego, de verslavingsguru, en het is pijnlijk om de realiteit onder ogen te zien. Maar de realiteit is dat Keith Bakker de verslavingsguru er niet meer is.

Deze website is mijn therapie. Ik heb veel verdriet dat ik mijn werk, de passie van mijn leven, niet meer kan uitvoeren. De strijd tegen verslavingen van mijzelf én anderen heb ik uiteindelijk verloren. Misschien had het zo moeten zijn. Ik geloof in God. En ik geloof dat hij een plan met mij heeft. Het helpen van mijn patiënten en hun families werd een verslaving op zich. Het afgelopen jaar heb ik veel meegemaakt en geleerd. Dat wil ik, hier op deze website, in deze blog delen. Wie weet is het voor een aantal van jullie interessant om te lezen. Zo niet, dan is dat ook prima. Zolang ik kan schrijven blijf ik geestelijk gezond.

Ik ben begonnen aan een nieuwe fase in mijn leven. De situatie waarin ik nu zit heeft mij duidelijk gemaakt dat ik nog altijd een verslaafde ben. Een verslaving is een verschrikkelijke ziekte. En als deze niet goed wordt behandeld, zal het de zieke fataal worden en de mensen in de nabije omgeving meesleuren en veel pijn doen. In 1998 ben ik behandeld voor mijn drugs- en alcoholverslaving, sindsdien heb ik geen drugs en alcohol meer gebruikt. Het grote gevaar van verslaving is dat de ziekte ongeneeslijk is. Er is geen medicijn. Wel een dagelijkse behandeling in de vorm van een spiritueel leven. De afgelopen jaren heb ik niet goed voor mijzelf gezorgd. Dat was voor mijn naasten eerder duidelijk dan dat voor mijzelf was. Ik heb niemand laten weten wat zich in mijn hoofd, in mijn ziel,  afspeelde. Ik voelde mij verschrikkelijk schuldig en ongelukkig. Mijn verslaving was terug en de verslaving verwoestte de verslavingsguru.

Mijn verslaving uitte zich weer niet met alcohol of drugs maar op andere wijze, wat mij uiteindelijk in de gevangenis deed belanden en verdriet en pijn veroorzaakte bij veel mensen. Nu ik voor de rechtbank de verantwoordelijkheid heb genomen voor mijn daden, heb ik de juiste hulp nodig voor mijn verslavingen. Vele jaren heb ik anderen geholpen, maar nu heb ik zelf hulp nodig. Wat ik nodig heb is behandeling in de vorm van het Minnesota Model. Voor mijn aanhouding in april 2011 heb ik een intense behandeling voor mijn verslaving gehad in Engeland en Kenia. Wat ik nu nodig heb is nazorg.

Bijna dertien maanden zit ik momenteel vast in het Huis van Bewaring van Almere. Over mijn behandeling in Almere heb ik geen enkele klacht. Met hun gelimiteerde bronnen heeft het personeel in Almere goed voor mij gezorgd. Ik zit in een gecontroleerde afdeling van de gevangenis en op deze afdeling ben ik niet in aanraking gekomen met illegale drugs. Het team voor de geestelijke gezondheidszorg doet wat mogelijk is en daar ben ik ze zeer dankbaar voor.

Wat het team mij niet kan bieden is verslavingszorg volgens de Minnesota methodiek. En dat is wat ik nu nodig heb. Meer dan 60% van de gedetineerden in Nederland heeft een verslavingsprobleem. Er zijn onderzoeken waaruit zelfs blijkt dat 80% van de gedetineerden een zorgbehoefte, waaronder de behoefte aan verslavingszorg, heeft. Helaas is het momenteel niet mogelijk om verslaafden, inclusief mijzelf, te behandelen binnen de gevangenismuren. Het Minnesota behandelmodel voor verslavingen is in het Nederlandse gevangenissysteem vrijwel niet beschikbaar. Dat is onbegrijpelijk en inhumaan. Gedetineerden krijgen medicatie om hun verslavingen te onderdrukken. Het is mijn recht als mens, maar ook als gedetineerde, om een medische of psychiatrische behandeling te ondergaan. En het is mijn recht om daarbij de geschikte behandelmethodiek te kiezen. Alle gedetineerden hebben dit recht op zorg en behandeling. Als gevangenen en hun naasten op de hoogte zouden zijn van deze rechten dan zou de vraag naar bewezen succesvolle behandelmethodieken zoals het Minnesotamodel vele malen groter zijn. Zorg binnen het gevangeniswezen zou op hetzelfde peil moeten liggen als erbuiten.

Deze week word ik overgeplaatst naar een reguliere gevangenis in Lelystad waar ik de komende jaren van mijn leven dien door te brengen. Dit beangstigt mij. Naast de gebruikelijke angst voor mijn veiligheid als gevangene gaat mijn angst verder dan dat. Ik ben bang dat ik terecht kom op een afdeling waar drugs verkrijgbaar zijn. Justitie kan mij namelijk niet garanderen dat ik op een drugsvrije afdeling wordt geplaatst. Voor iemand die verslavingsgevoelig is, is dat erg gevaarlijk. In Amerika en verschillende andere landen is het mogelijk om zelfhulpprogramma’s zoals Anonieme Alcoholisten en Anonieme Verslaafden op reguliere basis naar de gevangenis te laten komen. Deze ondersteuning, die voor het gevangeniswezen geen extra kosten met zich meebrengt, zou ook beschikbaar moeten zijn in Nederland.

Ik geloof dat het justitiële systeem beter en effectiever zou kunnen werken. Het strafrecht in de huidige vorm is een weinig effectieve manier om criminaliteit te bestrijden. Naast het recht doen, het bieden van genoegdoening aan slachtoffers en vergelding zou het rehabilitatie moeten bevorderen en recidive tegengaan. En daarvoor zijn goede verslavingsbehandelingen voor een groot deel van de gedetineerden cruciaal.

Ik vraag bij deze, publiekelijk, of het justitiële systeem in meer drugsvrije afdelingen kan voorzien en meer behandelingen beschikbaar kan stellen voor gevangenen die écht willen veranderen. Wanneer een verslaafde uit zijn/haar vertrouwde omgeving wordt gehaald en wordt geplaatst in een Huis van Bewaring of een gevangenis, kan dit de perfecte gelegenheid zijn om ze te helpen hun verslaving te overwinnen. Dit is niet alleen in het belang van de gedetineerde zelf, zijn/haar naasten maar ook in het belang van de samenleving.

Ik zou graag zien dat de Minnesota behandelmethodiek beschikbaar wordt gesteld voor anderen, maar op het moment is het belangrijkste dat het beschikbaar wordt gesteld voor mij.

Keith Bakker

Na een voor alle betrokkenen lang en emotioneel proces heeft de rechtbank op vrijdag 20 april jl. haar oordeel gegeven over de negen aanklachten die tegen mij liepen. Voor twee aanklachten ben ik vrijgesproken en van de resterende zeven ben ik in drie gevallen veroordeeld voor verkrachting. Het vonnis bedraagt onder aftrek van voorarrest vijf jaar. Tegen dit vonnis wilde ik in eerste instantie in hoger beroep gaan.

In de loop van de rechtszaak heb ik ten overstaan van de rechter in vele gevallen toegegeven dat ik als mens, als man, als vertrouwenspersoon en bovenal als hulpverlener ernstige en laakbare fouten heb gemaakt. Ik heb daarbij ook aangegeven dat ik straf verdien omdat een groot deel van mijn handelen met geen enkel argument te rechtvaardigen valt.

Ik heb ten diepste spijt van een groot aantal feiten waarvoor aanklachten tegen mij is ingediend en waarvoor ik nu ben veroordeeld. In mijn rol als fulltime 24/7 dienstverlener heb ik kwetsbare grenzen overschreden met cliënten die aan mijn zorg waren toevertrouwd. Daarvoor passen voor een belangrijk deel de door de rechtbank opgelegde straf en bovenal door mij betuigde en zeer gemeende excuses aan de slachtoffers en hun dierbaren. Met mijn handelen heb ik onbedoeld ook schade aangericht aan de geloofwaardigheid en integriteit van de NCRV, mijn kerk, mijn zorgzame personeel van Smith & Jones en de hulpverlening in Nederland in het algemeen. Ook daarvoor mijn welgemeende verontschuldigingen.

De rechtbank heeft de veroordeling genuanceerd met de uitspraak dat bij de vermeende verkrachting geen sprake is geweest van geweld of bedreiging tot geweld. Dat laat echter onverlet dat de rechtbank mij, in de juridische betekenis van het woord, veroordeeld heeft voor onder andere verkrachting omdat er naar het oordeel van de rechtbank sprake was van door mij uitgeoefende psychologische druk op mijn cliënten.

Hoewel ik mij zeer bewust ben van mijn meervoudig laakbaar handelen, weet ik ook dat ik geen verkrachter ben en dat vele aanklachten naar mijn stellige overtuiging niet geheel naar waarheid zijn gedaan en niet volledig op hun merites door de rechtbank zijn beoordeeld. De veroordeling voor verkrachting is ten diepste onverenigbaar met waar ik als mens, man en hulpverlener en inmiddels pappa voor stond, sta en altijd zal blijven staan. Dat was ook de enige reden waarom ik in eerste instantie hoger beroep heb overwogen.

Na een korte periode van bezinning en het na het bestuderen  van de argumentatie van de rechtbank ben ik nu tot de overweging gekomen dat ik de zaak moet laten rusten en zal ik geen hoger beroep aantekenen. Hoewel de veroordeling voor verkrachting naar mijn oordeel onterecht is blijven er voldoende feiten over waarvoor ik verantwoording in de vorm van het opgelegde vonnis moet dragen. Daarmee doe ik recht aan het leed wat ik slachtoffers en hun dierbaren heb aangedaan en verschaf ik hen met en tijdens mijn detentie hopelijk genoegdoening en verdiende rust om de zaak achter zich te kunnen laten en te verwerken. Daarmee respecteer ik tevens voor een belangrijk deel het oordeel van justitie en de rechtbank en neem ik ook mijn strafrechtelijke verantwoordelijkheid voor mijn daden. Ook doet het recht aan de velen cliënten die ik voorheen succesvol heb mogen begeleiden naar een leven zonder verslavingen. Daarin stond het nemen van volle en consequente verantwoording voor gedane zaken centraal. Recht doet het ook aan de kijkers van Family Matters die hoop en inspiratie hebben geput uit het kijken naar de uitzendingen waarin ik ontspoorde gezinnen heb getracht te helpen en waarin het nemen van verantwoordelijkheid ook centraal stond. Ik moet nu praktiseren wat ik aan hen en mijn cliënten altijd gepredikt heb. Ten slotte kies ik er ook voor om voor mijn kinderen een voorbeeld te worden  waar ze toch, ondanks mijn bedenkelijk handelen, trots op kunnen zijn omdat ik de volle consequentie van het onverantwoordelijk deel van mijn handelen zal dragen.  Naar mijn stellige overtuiging en oordeel niet als verkrachter maar wel als een mens en hulpverlener die zowel voor mijzelf als voor de maatschappij, onaanvaardbare grenzen en normen heeft overschreden.

De komende jaren zal ik in detentie werken aan mijn tekortkomingen en alles in het werk stellen om als een beter mens, man en vader nadien de maatschappij weer te betreden.

Aan een ieder die ik direct of indirect persoonlijk heb benadeeld spreek ik nogmaals mijn oprechte excuses uit én de gemeende hoop dat mijn veroordeling en mijn acceptatie daarvan bijdraagt tot hun spoedige herstel en verwerking.

Keith Bakker